VATANDAŞLIK MAAŞINDA YENİ MODELİN DETAYLARI ŞEKİLLENİYOR
Milyonlarca vatandaşın yakından takip ettiği ve kamuoyunda “vatandaşlık maaşı” olarak bilinen Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD) için hazırlıklar sürüyor. 2027 yılında uygulamaya alınması planlanan yeni sosyal destek sisteminde, düşük gelirli hanelerin ihtiyaçlarının daha ayrıntılı şekilde belirlenmesi hedefleniyor.Hazırlıkların il ve ilçe bazında yürütüldüğü belirtilirken, ailelerin hangi harcama kalemlerinde daha fazla desteğe ihtiyaç duyduğunun tespit edilmesi amaçlanıyor. Çalışmaların ekim ayında tamamlanması bekleniyor.
HER AİLE AYNI VATANDAŞLIK MAAŞINI ALMAYACAK
Yeni sistemin en dikkat çeken ayrıntılarından biri ödeme modelinde ortaya çıkıyor. Planlamaya göre vatandaşlık maaşı kapsamında ihtiyaç sahibi her haneye aynı tutarda destek verilmesi yerine, ailelerin ekonomik ve bölgesel koşullarının dikkate alınması öngörülüyor.Hanenin toplam geliri, yaşadığı bölge ve bütçesinde önemli yer tutan temel giderler yapılacak değerlendirmede etkili olabilecek. Böylece sosyal desteklerin standart bir ödeme yerine ailenin gerçek ihtiyaçlarına göre şekillendirilmesi hedefleniyor.
KİRA, GIDA VE ISINMA GİDERLERİ DİKKATE ALINABİLECEK
Vatandaşlık maaşı sisteminde ailelerin temel harcamalarının ayrı ayrı değerlendirilmesi planlanıyor. Bu kapsamda kira, gıda, enerji ve ısınma gibi giderlerin destek miktarının belirlenmesinde etkili olabileceği belirtiliyor.Bölgesel koşulların farklı olması nedeniyle ihtiyaçların da değişebileceği değerlendiriliyor. Soğuk iklime sahip bölgelerde ısınma giderleri öne çıkarken, kira maliyetlerinin yüksek olduğu yerlerde barınma harcamaları daha belirleyici olabilecek.Bu nedenle vatandaşlık maaşında desteklerin yalnızca gelir üzerinden değil, hanenin yaşadığı bölgedeki ekonomik koşullar dikkate alınarak belirlenmesi gündemde.
VATANDAŞLIK MAAŞI KİMLERE VERİLECEK?
2027 vatandaşlık maaşı konusunda en fazla araştırılan başlıkların başında “Kimler vatandaşlık maaşı alabilecek?” sorusu geliyor. GETAD sisteminin belirli bir gelir seviyesinin altında kalan haneleri kapsaması planlanıyor.Ancak vatandaşlık maaşından yararlanmak için uygulanacak kesin gelir sınırı henüz açıklanmadı. Hane içinde kişi başına düşen gelirin nasıl hesaplanacağı ve hangi şartların aranacağı konusunda da resmi ayrıntıların netleşmesi bekleniyor.Bu nedenle mevcut aşamada belirli bir gelir tutarının altında kalan herkesin kesin olarak vatandaşlık maaşı alacağını söylemek mümkün değil.
VATANDAŞLIK MAAŞI NE KADAR OLACAK?
Vatandaşların en çok merak ettiği bir diğer konu ise vatandaşlık maaşı ödeme tutarı. Şu ana kadar 2027 yılında ailelere ödenecek kesin bir vatandaşlık maaşı rakamı açıklanmadı.Üzerinde çalışılan model, herkese tek ve sabit bir ödeme yapılması yerine ihtiyaçlara göre farklı desteklerin devreye alınabileceğine işaret ediyor. Bu durumda aynı gelir seviyesine sahip iki hanenin yaşadığı bölge ve temel giderleri farklıysa alabileceği destek de değişebilecek.Dolayısıyla sosyal medyada veya farklı platformlarda dile getirilen kesin ödeme rakamlarına, resmi açıklama yapılıncaya kadar temkinli yaklaşılması gerekiyor.
ANTALYA İLE HAKKARİ’DE DESTEKLER FARKLI OLABİLİR
Yeni sistemde bölgesel ihtiyaçların dikkate alınması planlandığı için iller arasında da farklılıklar ortaya çıkabilecek. Haberde aktarılan AK Parti kaynaklarının değerlendirmelerine göre Antalya ile Hakkari gibi ekonomik ve iklim koşulları farklı illerde yaşayan ailelerin ihtiyaçları aynı şekilde hesaplanmayabilir.Bir bölgede kira ve barınma giderleri öne çıkarken başka bir bölgede ısınma ve enerji maliyetlerinin aile bütçesi üzerindeki etkisi daha yüksek olabilecek. Hazırlanan sistemle bu farklılıkların sosyal desteklere yansıtılması hedefleniyor.
VATANDAŞLIK MAAŞI BAŞVURULARI NE ZAMAN BAŞLAYACAK?
Vatandaşlık maaşı başvurularının hangi tarihte başlayacağı henüz açıklanmadı. Başvuruların e-Devlet üzerinden mi yoksa Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları aracılığıyla mı gerçekleştirileceğine ilişkin de kesinleşmiş bir duyuru bulunmuyor.Başvuru sırasında hangi belgelerin talep edileceği, gelir değerlendirmesinin nasıl yapılacağı ve mevcut sosyal yardım alan vatandaşların ayrıca başvuru yapıp yapmayacağı gibi ayrıntıların ilerleyen süreçte açıklığa kavuşması bekleniyor.
2027 BÜTÇESİ SONRASI SÜREÇ HIZLANABİLİR
Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi için kullanılacak kaynağın belirlenmesinde 2027 yılı bütçesi önemli olacak. Bütçe sürecinin TBMM’de tamamlanmasının ardından GETAD kapsamında ayrılacak kaynağa ilişkin planlamaların yapılması öngörülüyor.Sistemin hayata geçirilmesi için yeni bir yasal düzenlemeye ihtiyaç duyulması halinde ilgili mevzuat çalışmalarının da gündeme gelmesi bekleniyor.
GÖZLER VATANDAŞLIK MAAŞI BAŞVURU ŞARTLARINDA
Vatandaşlık maaşıyla ilgili çalışmalar devam ederken gözler yapılacak resmi açıklamalara çevrildi. Sistemin kesin gelir sınırı, ödeme miktarları, başvuru tarihleri ve destek kalemleri şu aşamada netleşmiş değil.Hazırlıkların tamamlanmasıyla birlikte vatandaşlık maaşının kimleri kapsayacağı, ailelerin hangi kriterlere göre değerlendirileceği ve destek tutarlarının nasıl hesaplanacağına ilişkin daha ayrıntılı bilgilerin kamuoyuyla paylaşılması bekleniyor.
