Sosyal güvenlik sistemine ilişkin güncel uygulamalar, erken emekliliğin yalnızca fiziksel engellerle sınırlı olmadığını ortaya koyuyor.
Uzmanlara göre, ruhsal ve psikiyatrik rahatsızlıklar da belirli şartların sağlanması halinde sigortalılara yaş şartı aranmaksızın erken emeklilik hakkı tanıyor. Bu kapsamda, özellikle psikiyatrik hastalıklar nedeniyle çalışma gücünde kayıp yaşayan bireyler, daha düşük prim gün sayısıyla genç yaşta emekli olabiliyor. Çoğu sigortalı, emeklilik sürecinde yalnızca bedensel hastalıkların belirleyici olduğunu düşünse de yürürlükteki sosyal güvenlik mevzuatı, zihinsel ve ruhsal sağlık sorunlarını da çalışma gücü kaybı kapsamında değerlendiriyor. Bu durum, psikolojik rahatsızlıkların da erken emeklilikte önemli bir kriter olarak kabul edildiğini gösteriyor.
Sosyal güvenlik alanındaki değerlendirmeleriyle bilinen İsa Karakaş, konuya ilişkin yaptığı açıklamalarda, malulen emeklilik sisteminin sağladığı avantajlara dikkat çekti. Karakaş, normal emeklilikte yaş, prim günü ve sigortalılık süresi gibi üç temel şartın birlikte arandığını hatırlatarak, sağlık gerekçesiyle yapılan başvurularda ise bu kriterlerin esnetildiğini ifade etti. Karakaş, “Malulen emeklilikte yaş şartı aranmaz. Çalışma gücünde ciddi kayıp yaşayan sigortalılar, daha az primle ve daha genç yaşta emekli olma imkânına kavuşur” değerlendirmesinde bulundu. Uzmanlara göre, psikiyatrik rahatsızlıklar yalnızca bireyin sağlık durumunu değil, aynı zamanda sosyal güvencesini de doğrudan etkileyen unsurlar arasında yer alıyor. Bu kapsamda malulen emekli olan bireyler, düzenli maaş hakkının yanı sıra prim ödemeksizin sağlık hizmetlerinden yararlanma imkanına da sahip oluyor.
Öte yandan Sosyal Güvenlik Kurumu verileri, psikiyatrik hastalıkların erken emeklilikteki yerini gözler önüne seriyor. Kurumun istatistiklerine göre, malulen emeklilikten yararlananlar arasında kanser hastalarının ardından en büyük grubu psikiyatrik rahatsızlıkları bulunan bireyler oluşturuyor. Bu durum, ruhsal hastalıkların emeklilik süreçlerinde ne denli belirleyici olabildiğini ortaya koyuyor. Uzmanlar, erken emeklilik başvurularında iki farklı yol bulunduğuna da dikkat çekiyor. Buna göre, hastalığın sigorta başlangıcından sonra ortaya çıkması halinde sigortalılar malulen emeklilik ya da engelli emekliliği seçeneklerinden birini tercih edebiliyor. Ancak hastalığın doğuştan gelmesi veya sigorta girişinden önce mevcut olması durumunda malulen emeklilik hakkı bulunmuyor.
Belirlenen kriterler çerçevesinde; Malulen emeklilik için çalışma gücünde en az yüzde 60 oranında kayıp bulunması, Engelli emekliliği için ise en az yüzde 40 oranında kayıp tespit edilmesi gerekiyor. Uzmanlar, ruh sağlığının bireyin yaşam kalitesinde temel belirleyici unsurlardan biri olduğunu vurgulayarak, ciddi psikiyatrik rahatsızlıkları bulunan vatandaşların haklarını araştırmaları ve gerekli başvuruları yapmaları çağrısında bulunuyor. Bu kapsamda, sigortalıların bağlı bulundukları SGK müdürlüklerine başvurarak prim ve sigortalılık durumlarına göre malulen ya da engelli emeklilik süreçlerini başlatabilecekleri ifade ediliyor.
Eğitim camiası Cumhuriyetin 100. yıl coşkusunu kısa filmle anlattı
Fenerbahçe, UEFA Avrupa Ligi'nde Sevilla ile eşleşti
Kasaba Kültür Sanat ile sinema kültürü yaygınlaşıyor
Yeni lezzet durağı müşterilerini bekliyor
Vizyoner Çıraklardan Ankara’ya çıkarma
Muhsin Baba’ya vefa izleyicilerle buluşacak: Bu tiyatroyu kaçırmayın
Kırıkkale’de asfalt seferberliği
Kasten öldürme suçlusu yakalandı
Erken emeklilik bekleyenlere müjde: Yaş şartı kalktı